Không có bệnh trầm cảm theo mùa

11:43, Thứ Sáu, 29/01/2016 (GMT+7)

Nếu bạn buồn, đừng đổ tại do mùa đông âm u bởi các nhà khoa học khẳng định không có cái gọi là bệnh trầm cảm theo mùa.

Hội chứng SAD (Seasonal Affective Disorder) hay còn gọi là chứng rối loạn cảm xúc theo mùa, trầm cảm theo mùa được cho là một rối loạn khí sắc thường xảy ra vào mùa đông và thu. Khi nhiệt độ xuống thấp, rất nhiều biểu hiện cho thấy tâm trạng của “người bệnh” cũng lao dốc và trở nên rất tệ.

Người ta từng quy thời tiết lạnh, tuyết, thiếu ánh nắng mặt trời là nguyên nhân khiến một số người bị SAD. Do đó, “bệnh nhân” thường phục hồi trở lại vào mùa xuân hoặc hè khi không khí và thời tiết bớt ảm đạm hơn.

Các nhà khoa học tiết lộ những thay đổi theo mùa không thực sự tác động đến bệnh trầm cảm - Ảnh: womenshealthmag
Các nhà khoa học tiết lộ những thay đổi theo mùa không thực sự tác động đến bệnh trầm cảm - Ảnh: womenshealthmag

Tuy nhiên, nghiên cứu mới của Hiệp hội Khoa học Tâm lý được công bố trên tạp chí chuyên ngành Clinical Psychological Science của Hiệp hội Tâm lý học Australia (APS) đã xác định trầm cảm theo mùa không thực sự tồn tại.

Các nhà khoa học tiết lộ, những thay đổi theo mùa không thực sự tác động đến bệnh trầm cảm. Họ nhấn mạnh ai cũng có thể trải qua giai đoạn trầm cảm trong mùa thu và đông nhưng “bị trầm cảm trong mùa đông không chứng minh được trầm cảm là vì mùa đông”.

Nhóm nghiên cứu khẳng định trầm cảm vào mùa đông không có nghĩa là mùa đông khiến bạn bị trầm cảm - Ảnh: Corbis
Nhóm nghiên cứu khẳng định trầm cảm vào mùa đông không có nghĩa là mùa đông khiến bạn bị trầm cảm - Ảnh: Corbis

Tác giả đứng đầu nhóm nghiên cứu - tiến sĩ Steven LoBello của Đại học Auburn, tại Montgomery - cho biết: “Chúng tôi đã phân tích dữ liệu từ nhiều góc độ và thấy tỷ lệ trầm cảm rất ổn định qua các vĩ độ, các mùa trong năm và giờ sáng khác nhau”.

SAD đã chính thức được bổ sung vào Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn sức khoẻ tâm thần - Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) năm 1987. Theo đó, người bệnh sẽ được chẩn đoán bị trầm cảm theo mùa nếu có các biểu hiện trầm cảm nặng đúng như triệu chứng DSM lưu ý và giai đoạn trầm cảm ấy tái diễn trùng với các mùa cụ thể.

Nhưng nghiên cứu mới lại chỉ ra một số điểm đáng chú ý: SAD thường được xác định bằng cách hỏi bệnh nhân để họ nhớ lại giai đoạn trầm cảm trong quá khứ. Ngoài ra, các tiêu chí xác định SAD cũng không phù hợp với các triệu chứng trầm cảm nặng.

Từ đó, nhóm các nhà khoa học đã kiểm tra dữ liệu thu thập được năm 2006 như một phần của khảo sát quy mô lớn gọi là Behavioral Risk Factor Surveillance System (Hệ thống theo dõi các yếu tố hành vi nguy cơ) và phân tích dữ liệu từ 34.294 người tham gia ở độ tuổi từ 18 đến 99.

Triệu chứng trầm cảm được đo lường bằng cách dùng Bảng câu hỏi sức khỏe 8 yếu tố để tầm soát trầm cảm - Patient Health Questionnaire depression scale (PHQ-8). Bên cạnh đó, các nhà khoa học đã dùng vị trí địa lý mà mỗi người này hoạt động để thu được các trắc lượng liên quan đến mùa, bao gồm vĩ độ, lượng ánh sáng mặt trời trong năm, ngày trong năm.

Các kết quả cho thấy không có bằng chứng chứng minh các triệu chứng trầm cảm liên quan gì đến các chỉ số mùa nói trên. Số người trả lời chán nản vào mùa đông hoặc trong khoảng thời gian ít sáng, cũng không có mức độ trầm cảm cao hơn đáng kể so với những người còn lại vào thời điểm khác. Hơn nữa, các nhà khoa học càng không thấy bất kỳ bằng chứng về sự khác biệt trong triệu chứng của nhóm nhỏ gồm 1.754 người.

Phát hiện của nghiên cứu đặt ra câu hỏi liệu trầm cảm biến đổi theo mùa còn được coi là một loại rối loạn tâm thần chính đáng như trước hay không.

Tiến sĩ LoBello nói: “Các chuyên gia sức khỏe tâm thần nên lưu tâm cho bản thân mình và cho cả người bệnh để biết nguyên nhân chính xác có thể gây ra trầm cảm. Bởi theo đuổi phương pháp điều trị dựa trên nguyên nhân sai lầm sẽ khó để phục hồi nhanh chóng và bền vững”.

Theo Tạ Ban
Khampha.vn